W języku polskim skracamy wyrazy i wyrażenia na dwa sposoby: tworzymy skróty lub skrótowce.
Choć wyglądają podobnie, różnią się tym, jak je czytamy i jak piszemy.
✂️ Skrót
Skrócona forma wyrazu lub wyrażenia
Czytamy pełną formę: np. → "na przykład" dr → "doktor" ul. → "ulica"
🔠 Skrótowiec
Zbudowany z pierwszych liter wyrazów
Czytamy litery lub jak słowo: PKP → "Pe-Ka-Pe" NATO → "NATO" ZUS → "Zus"
📝 Różnica w pisowni
Ważna zasada!
Skróty: z kropką (np., itd.) Skrótowce: BEZ KROPEK między literami (PKP, TVP)
✂️ Skróty — zasady pisowni
Kiedy stawiamy kropkę po skrócie?
Kropkę stawiamy, gdy skrót nie kończy się ostatnią literą pełnego wyrazu: ul. (ulica), prof. (profesor), itd. (i tak dalej)
Nie stawiamy kropki, gdy skrót kończy się tą samą literą co pełny wyraz: dr (doktor — kończy się na 'r', tak samo jak "doktOr"... uwaga: wyjątki istnieją!), mgr (magister)
Wyjątek: nr (numer) — bez kropki, bo kończy się ostatnią literą
Najczęstsze skróty
np. — na przykład
itd. — i tak dalej
itp. — i tym podobne
tzn. — to znaczy
tj. — to jest
ok. — około
ul. — ulica | nr — numer | r. — rok | s. — strona
dr — doktor | prof. — profesor | mgr — magister
💡 Zapamiętaj! Skróty czytamy w całości — mówimy "na przykład", nie "en pe".
🔠 Skrótowce — rodzaje
Literowce — czytamy każdą literę osobno
PKP → Pe-Ka-Pe (Polskie Koleje Państwowe)
TVP → Te-Ve-Pe (Telewizja Polska)
NBP → En-Be-Pe (Narodowy Bank Polski)
ONZ → O-eN-Zet (Organizacja Narodów Zjednoczonych)
UE → U-E (Unia Europejska)
Głoskowce — czytamy jak jedno słowo
NATO → Na-to (North Atlantic Treaty Organization)
ZUS → Zus (Zakład Ubezpieczeń Społecznych)
NASA → Na-sa (National Aeronautics and Space Administration)
LOT → Lot (Polskie Linie Lotnicze)
PAN → Pan (Polska Akademia Nauk)
Odmiana skrótowców
Skrótowce można odmieniać — piszemy końcówkę po myślniku: ZUS-u, ZUS-owi, LOT-u, NATO-wski
Skrótowce piszemy zawsze wielkimi literami bez kropek: PKP (nie P.K.P. ani pkp)