🔊 Fonetyka — ćwiczenia

Głoska vs litera, upodobnienia, akcent

← Powrót

1. Głoska vs litera

Litera to znak graficzny, głoska to dźwięk. Nie zawsze liczba liter = liczba głosek.

  • Dwuznaki (sz, cz, rz, ch, dz, dź, dż) = 1 głoska, 2 litery.
  • Litera "i" zmiękczająca (np. nic [ńic]) — nie tworzy osobnej głoski.
  • Przykład: szczotka — 7 liter, 5 głosek [sz-cz-o-t-k-a → szczotka = sz, cz, o, t, k, a = 6 głosek].

2. Upodobnienia

Spółgłoski dźwięczne tracą dźwięczność na końcu wyrazu lub przed bezdźwięczną:

  • chleb → [chlep]
  • ławka → [łafka]
  • prośba → [proźba] (bezdźwięczna staje się dźwięczna — wsteczne)
  • babka → [bapka]

3. Uproszczenia grup spółgłoskowych

  • jabłko → [japko]
  • pierwszy → [pierszy]
  • jakiś → [jakiś] (potocznie [jaki])
  • sześćset → [szejset]

4. Akcent paroksytoniczny

W polskim akcent pada zwykle na drugą sylabę od końca.

  • matematyka → ma-te-ma-TY-ka (wyjątek: trzecia od końca)
  • oknoOK-no
  • Końcówki -ego/-emu wymawia się [-ego]/[-emu], nie [-ewo].