Tryb warunkowy (inaczej: tryb przypuszczający) wyraża czynności możliwe, hipotetyczne,
życzenia lub warunki. Używamy go, gdy mówimy o tym, co by się zdarzyło, gdyby spełniony był pewien warunek.
„Gdybym mógł, poszedłbym na spacer."
Warunek: gdybym mógł → czynność hipotetyczna: poszedłbym
„Chciałabym zjeść lody."
Życzenie, marzenie — bez warunku
💡 Wskazówka: Tryb warunkowy tworzymy od formy czasu przeszłego przez dodanie -by- z końcówką osobową.
📐 Tryb warunkowy prosty — budowa
Wzór: forma czasu przeszłego + -by- + końcówka osobowa
Forma czasu przeszłego: zrobił / zrobiła / zrobiło
+ cząstka -by-
+ końcówki: m / ś / — / śmy / ście / —
Osoba
Rodzaj męski
Rodzaj żeński
Rodzaj nijaki
ja
zrobiłbym
zrobiłabym
—
ty
zrobiłbyś
zrobiłabyś
—
on / ona / ono
zrobiłby
zrobiłaby
zrobiłoby
my
zrobilibyśmy / zrobiłybyśmy
—
wy
zrobilibyście / zrobiłybyście
—
oni / one
zrobiliby
zrobiłyby
—
💡 Cząstka -by- może też stać osobno, po spójniku: „Gdybym wiedział…" — tu -by- jest wbudowane w gdyby.
🕰️ Tryb warunkowy złożony (dawny)
Tryb warunkowy złożony (dawny) wyraża czynność niezrealizowaną w przeszłości.
Tworzymy go: byłbym/byłabym + imiesłów czasu przeszłego.
„Byłbym zrobił to zadanie." (gdyby starczyło czasu)
Czynność, której nie zrealizowano w przeszłości
„Byłabym przyszła, gdybyś mnie zaprosił."
Niezrealizowana możliwość z przeszłości
Formy trybu warunkowego złożonego
ja (m): byłbym zrobił | ja (f): byłabym zrobiła
ty (m): byłbyś zrobił | ty (f): byłabyś zrobiła
on: byłby zrobił | ona: byłaby zrobiła
my (m): bylibyśmy zrobili | my (f): byłybyśmy zrobiły
📝 Zdania warunkowe z „gdyby"
Najczęściej tryb warunkowy pojawia się w zdaniach z gdyby.
Obie części zdania — warunek i skutek — używają trybu warunkowego.