🔠 Wielka i mała litera

Brak klasy
🔠 Kiedy piszemy wielką literą?

Wielka litera to nie tylko ozdoba — to ważna zasada ortograficzna! Poznaj reguły, dzięki którym nigdy nie popełnisz błędu.

1️⃣ Początek zdania

Każde zdanie zaczynamy wielką literą — po kropce, pytajniku, wykrzykniku.
Ala ma kota. Czy to prawda? Tak jest!
💡 Dotyczy też początku każdego wiersza w poezji.

2️⃣ Imiona, nazwiska i pseudonimy

Imiona własne osób, zwierząt domowych i postaci literackich zawsze piszemy wielką literą.
Adam Mickiewicz · Marysia · pies Reks · Robinson Crusoe

3️⃣ Nazwy geograficzne

Nazwy krajów, miast, rzek, gór, jezior, oceanów — wielka litera.
Polska · Warszawa · rzeka Wisła · Tatry · Bałtyk · jezioro Śnitwy
💡 Słowo pospolite w nazwie złożonej piszemy małą literą: morze Bałtyckie, góry Skaliste.

4️⃣ Nazwy narodowości — rzeczowniki

Gdy mówimy o OSOBACH konkretnej narodowości (rzeczownik), piszemy wielką literą.
Polak · Francuz · Niemiec · Amerykanka · Włoszka

5️⃣ Tytuły dzieł literackich i artystycznych

Tylko pierwszą literę tytułu piszemy wielką (pozostałe — małą, jeśli nie są imionami własnymi).
• „Pan Tadeusz" · „Lalka" · „W pustyni i w puszczy" · „Krzyżacy"
💡 Wewnątrz tytułu imiona i nazwy własne zachowują wielką literę: „Pan Tadeusz".

6️⃣ Nazwy instytucji i urzędów — oficjalne

Oficjalne nazwy instytucji, organów państwa, organizacji piszemy wielką literą.
Sejm · Senat · Trybunał Konstytucyjny · Uniwersytet Warszawski
💡 Ale: „sąd rejonowy", „urząd gminy" — gdy używamy jako nazwy pospolitej, mała litera.

7️⃣ Zwroty grzecznościowe w korespondencji

W listach i e-mailach zaimki Ty, Twój, Wasz, Wy, Tobie piszemy wielką literą jako wyraz szacunku.
• „Drogi Tato, dziękuję Tobie za…" · „Przesyłam Wam serdeczne pozdrowienia."
💡 Dotyczy tylko korespondencji — w tekście zwykłym piszemy: ty, twój, wasz.
🔡 Kiedy piszemy małą literą?

📌 Przymiotniki od nazw własnych

Przymiotniki utworzone od nazw własnych (narodowości, miast, nazwisk) piszemy małą literą.
• polska kuchnia · francuski ser · warszawski tramwaj · mickiewiczowska poezja · szekspirowski dramat
💡 Porównaj: Polak (rzeczownik, osoba) → wielka; polski (przymiotnik) → mała.

📌 Dni tygodnia i miesiące

Nazwy dni tygodnia i miesięcy piszemy małą literą.
• poniedziałek · środa · piątek · styczeń · marzec · grudzień

📌 Pory roku

Nazwy pór roku piszemy małą literą.
• wiosna · lato · jesień · zima
💡 Wyjątek: gdy pora roku jest tytułem lub personifikacją, możemy użyć wielkiej litery.

📌 Nazwy pospolite instytucji

Gdy używamy nazwy instytucji jako słowa pospolitego (nie jako oficjalnej nazwy), piszemy małą literą.
• Poszłam do sądu. (= budynku) → mała litera
• Wyrok Trybunału Konstytucyjnego → wielka litera (oficjalna nazwa)
📊 Szybka ściągawka
Typ wyrazu Wielka? Przykład
Początek zdaniaAla ma kota.
Imię, nazwiskoJan Kowalski
Nazwa kraju / miastaPolska, Kraków
Narodowość (rzeczownik)Polak, Francuz
Oficjalna nazwa instytucjiSejm, Trybunał Konstytucyjny
Tytuł dzieła (pierwsza litera)„Pan Tadeusz"
Ty/Twój w liścieDrogi Tato, dziękuję Ci
Przymiotnik od nazwy własnejpolska kuchnia
Dzień tygodnia / miesiącponiedziałek, styczeń
Pora rokuwiosna, lato
🔡 Gra 1 — Wielka czy mała litera?
0
Punkty
0
Pytanie
0
Poprawne
🔍 Gra 2 — Znajdź błąd w zapisie
0
Punkty
0
Pytanie
0
Poprawne
📜 Gra 3 — Dopasuj zasadę
0
Punkty
0
Pytanie
0
Poprawne
🏆 Turniej klasowy
Ładowanie turnieju…